DZIECKO I HIV

Na jakiej podstawie rozpoznaje się zakażenie HIV u dziecka ?

U dzieci urodzonych przez matki zakażone HIV do 18 miesiąca życia nie można rozpoznać zakażenia HIV na podstawie stwierdzenia przeciwciał anty HIV. Są to bowiem przeciwciała matki, które przechodzą przez łożysko i przez 1,5 roku mogą być obecne u dziecka. Badaniem diagnostycznym u dzieci do ukończenia 1,5 roku jest oznaczenie materiału genetycznego wirusa HIV (badanie PCR HIV) – na wynik czeka się do 2 tygodni. Można też oznaczyć ilość kopii wirusa w 1 ml krwi („wiremię”, Viral Load HIV, VL HIV) – wynik otrzymuje się w ciągu 1- 2 dni. Metodę ilościową wykorzystuje się u dzieci, których matki zostały zdiagnozowane już po porodzie i było za późno na podjęcie profilaktyki.

Kiedy można rozpoznać zakażenie HIV u dziecka?

U dziecka matki HIV (+) pierwsze badanie w kierunku zakażenia HIV wykonywane jest do 10 doby życia, jeszcze w oddziale noworodkowym. Kolejne badania (jakościowe lub ilościowe) wykonuje się po ukończeniu 1 miesiąca i w 3-4 miesiącu życia, w ośrodku prowadzącym opiekę nad dziećmi matek HIV(+). Stwierdzenie obecności wirusa HIV w krwi dziecka oznacza rozpoznanie jego zakażenia. W tej sytuacji testem potwierdzenia jest badanie ilościowe.
U dzieci starszych zakażenie diagnozuje się na podstawie obecności przeciwciał anty HIV. Obowiązuje wykonanie testu potwierdzenia, dotychczas w Polsce stosuje się w tym celu test western – blot.
Przed rozpoczęciem terapii antyretrowirusowej bada się także wrażliwość wirusa na leki (oporność).

Jak wyklucza się zakażenie HIV?

U dziecka matki HIV(+) zakażenie HIV można wykluczyć na podstawie 2 ujemnych wyników badań wirusologicznych (nie wykrycie wirusa) wykonanych w wieku powyżej 1 miesiąca. Ostateczne wykluczenie następuje po „zgubieniu” przeciwciał matczynych anty HIV, tj. powyżej 18 miesiąca życia.
U dzieci diagnozowanych po ukończeniu 18 miesięcy życia do wykluczenia zakażenia wystarczy brak przeciwciał anty HIV.

Co oznacza rozpoznanie zakażenia HIV u dziecka?

Rozpoznanie zakażenia HIV u niemowlęcia jest wskazaniem do jak najszybszego rozpoczęcia terapii antyretrowirusowej. W pierwszym roku życia może dojść do uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego. Niesłychanie istotne jest w związku z tym szybkie włączenie leków. Skuteczna terapia prowadzi do zahamowania mnożenia się wirusa. Rutynowo do oceny skuteczności oznacza się wiremię w surowicy krwi. Skuteczne leki powodują, że wiremia jest poniżej poziomu wykrywalności. Ważnym elementem leczenia dziecka jest dobór leków tak by hamowały mnożenie się wirusa także w ośrodkowym układzie nerwowym (OUN), tzn. żeby dobrze przenikały barierę krew- mózg i uniemożliwiały uszkodzenie układu nerwowego. Gwarantuje to prawidłowy rozwój dziecka, prowadzenie zwykłej aktywności, nauki i zabawy z rówieśnikami. Współczesna terapia stosowana przez całe życie (jak w każdej chorobie przewlekłej) wyrównuje szanse dzieci i daje nadzieję na prawidłowe funkcjonowanie w dorosłym życiu.

oprac. Magdalena Marczyńska
data aktualizacji: luty 2013